Ομάδα Μελέτης
Αρχαίου Δήμου
των Αλασαρνιτών της Κω
Τίτλος έρευνας: Η θέση του Δήμου στον αρχαίο κόσμο. Η περίπτωση της Αλάσαρνας στην Κω: οικιστικά κατάλοιπα, ιερά, νεκροταφεία, πολιτικές και εμπορικές σχέσεις με άλλα κέντρα.
Πρόγραμμα: "ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ: Ενίσχυση Ερευνητικών Ομάδων στα Πανεπιστήμια". Συγχρηματοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης και Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης-ΕΠΕΑΕΚ και το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Ταμείο-ΕΚΤ.
Φορέας Υλοποίησης: Πανεπιστήμιο Αθηνών: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας
Περίληψη
Ερευνάται η θέση του δήμου στον αρχαίο κόσμο. Ως παράδειγμα χρησιμεύει ο δήμος των Αλασαρνιτών στην Κω. Το αντικείμενο της έρευνας αποτελεί η συστηματική μελέτη των ευρημάτων από την περιοχή του συγκεκριμένου δήμου, ώστε να καθορισθεί η πολιτική και οικονομική εξέλιξή του, ο προσδιορισμός της σχέσης του με τον πρωτεύοντα δήμο της νήσου, καθώς και των εμπορικών του επαφών με τα σημαίνοντα κέντρα της Μεσογείου, η διαχρονική μελέτη του φαινομένου της αστυφιλίας και της αντίστροφης τάσης, τέλος η εξέταση των σημαντικότερων εκφάνσεων της κοινωνικής ζωής στο δήμο. Για την έρευνα του θέματος χρησιμοποιείται ο συνδυασμός των ακολούθων μεθόδων: συστηματική επιφανειακή έρευνα σχεδόν ολόκληρης της περιοχής του δήμου, μελέτη των φιλολογικών, επιγραφικών και ανασκαφικών πηγών, ψηφιοποίηση των ευρημάτων της πανεπιστημιακής ανασκαφής στην Αλάσαρνα (σύγχρονη Καρδάμαινα), ώστε να λειτουργήσουν ως σημείο αναφοράς και σύγκρισης. Αποτέλεσμα της έρευνας θα είναι μία σειρά μονογραφιών, η δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων και ψηφιακού χάρτη με καταγραφή όλων των ευρημάτων κατά περιόδους και είδος.
Ερευνητική Ομάδα
Επιστημονικός Υπεύθυνος
Γ. Κοκκορού-Αλευρά, καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας Παν. Αθηνών
Συνυπεύθυνοι Προγράμματος-Μέλη ΔΕΠ
Σ. Καλοπίση-Βέρτη, καθηγήτρια βυζαντινής αρχαιολογίας Παν. Αθηνών
Μ. Παναγιωτίδη-Κεσίσογλου, καθηγήτρια βυζαντινής αρχαιολογίας Παν. Αθηνών
Ε. Papuci-Wladyka, καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας Παν. Κρακοβίας
Υπεύθυνος Επιφανειακής Έρευνας και Γενικός Συντονιστής του Έργου
Κ. Κοπανιάς, μεταδιδάκτορας ερευνητής κλασικής αρχαιολογίαςΜελέτη Υλικού
Γ. Κοκκορού-Αλευρά, καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας
Λ. Καραλή-Γιαννακοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια περιβαντολλογικής αρχαιολογίας
Ε. Papuci-Wladyka, καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας
Κ. Κοπανιάς, μεταδιδάκτορας ερευνητής κλασικής αρχαιολογίας
Σ. Αρβανίτη, διδάκτωρ βυζαντινής αρχαιολογίας
Μ. Γεωργιάδης, μεταδιδάκτορας ερευνητής προϊστορικής αρχαιολογίας
Β. Γεωργοπούλου, υποψηφ. διδάκτωρ κλασικής αρχαιολογίας
Χ. Διαμαντή, υποψηφ. διδάκτωρ βυζαντινής αρχαιολογίας
Μ. Κουτσουμπού, υποψηφ. διδάκτωρ κλασικής αρχαιολογίας
Α. Κωνσταντινίδη, υποψηφ. διδάκτωρ βυζαντινής αρχαιολογίας
Δ. Μουρελάτος, υποψηφ. διδάκτωρ βυζαντινής αρχαιολογίας
Δ. Μπότση, υποψηφ. διδάκτωρ κλασικής αρχαιολογίας
Ειρ. Πουπάκη, υποψηφ. διδάκτωρ κλασικής αρχαιολογίας
Μ. Σκορδαρά, υποψηφ. διδάκτωρ βυζαντινής αρχαιολογίας
Α. Χατζηκωνσταντίνου, γεωλόγος
Βάση Δεδομένων
Α. Ευσταθόπουλος (δημιουργία βάσης δεδομένων και διαχείριση)
Κ. Κοπανιάς (διαχείριση βάσης δεδομένων)
Ψηφιοποίηση Φωτογραφιών
Λ. Τραυλός, μεταπτυχιακός φοιτητής βυζαντινής αρχαιολογίας
Χάρτες (MapInfo) και σχέδια (Autocad)
K. Helf, αρχαιολόγος
K. Κοπανιάς, μεταδιδάκτορας ερευνητής κλασικής αρχαιολογίας
Λ. Τραυλός, μεταπτυχιακός φοιτητής βυζαντινής αρχαιολογίας
Α. Χατζηκωνσταντίνου, γεωλόγος
Ιστοσελίδα
Κ. Κοπανιάς (δημιουργία και διαχείριση)
Μ. Γεωργιάδης (μετάφραση στα αγγλικά)Λοιποί Συνεργάτες
Δ. Χαραλάμπους, μέλος Ε.Π. του τμήματος «Συντήρησης Αρχαιοτήτων» του Τ.Ε.Ι. Αθηνών
Β. Κυλίκογλου, ερευνητής του Ιδρύματος «Δημόκριτος»
Α. Δριγκοπούλου, ζωγράφος-σχεδιάστρια
Γ. Αντωνίου, αρχιτέκτων με ειδίκευση σε αρχαιολογικές μελέτες
Λ. Κοπανιά, τοπογράφος Ε.Μ.Π.
Ν. Γάργαλη, μεταπτυχιακή φοιτήτρια κλασικής αρχαιολογίας
Β. Ψιλακάκου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια κλασικής αρχαιολογίας
Συμμετέχοντες
επιφανειακής έρευνας9/03 7/04 10/04 Εργασίες Κωνσταντίνος Κοπανιάς Υπεύθυνος επιφανειακής έρευνας Αλέξης Ευσταθόπουλος Υπεύθυνος ομάδας, καταγραφή υλικού Λάμπρος Τραυλός Υπεύθυνος ομάδας, καταγραφή υλικού, φωτογράφηση υλικού Αχιλλέας Χατζηκωσταντίνου Υπεύθυνος ομάδας, καταγραφή υλικού Ευφροσύνη Αναγνοπούλου Συλλογή δεδομένων Νίκος Βαβλέκας Συλλογή δεδομένων, σχεδίαση αρχιτ. μελών Γιώργος Βήττος Συλλογή δεδομένων Νομική Γάργαλη Συλλογή δεδομένων Μαίρη Γκικάκη Συλλογή δεδομένων Ορέστης Γουλάκος Συλλογή δεδομένων Γεώργιος Δεληγιαννάκης Συλλογή δεδομένων Kerstin Helf Συλλογή δεδομένων, σχεδίαση κεραμικής Κatrin Heyken Συλλογή δεδομένων, σχεδίαση κεραμικής Λουκία Καράμπελα Συλλογή δεδομένων Ευγενία Καρβούνη Συλλογή δεδομένων Παναγιώτης Καυχίτσας Συλλογή δεδομένων Κατερίνα Κεραμίδα Συλλογή δεδομένων Φωτεινή Κοκκίνη Συλλογή δεδομένων, καταγραφή κεραμικής Αλεξάνδρα Κωνσταντινίδου Συλλογή δεδομένων, καταγραφή κεραμικής Ingrid Laube Συλλογή δεδομένων, σχεδίαση κεραμικής Μυρτώ Λίτσα Συλλογή δεδομένων Σπυρίδων Λουμάκης Συλλογή δεδομένων Θωμάς Μαζαράκος Συλλογή δεδομένων Χριστίνα Μαστοροδήμου Συλλογή δεδομένων Διονύσιος Μουρελάτος Συλλογή δεδομένων Ιωάννης Μούρθος Συλλογή δεδομένων Άρτεμις Παπανίκα Συλλογή δεδομένων Σωτηρία Παπασταύρου Συλλογή δεδομένων Νικήτας Πάσσαρης Συλλογή δεδομένων Oliver Pilz Συλλογή δεδομένων Ειρήνη Πουπάκη Συλλογή δεδομένων Agnes Thomas Συλλογή δεδομένων Γεώργιος Τσιμπούκης Συλλογή δεδομένων Πέρσα Χρηστάκου Συλλογή δεδομένων Βάσια Ψηλακάκου Συλλογή δεδομένων
Αναλυτική Περιγραφή του Ερευνητικού Έργου
Στη σύγχρονη βιβλιογραφία είναι φανερή η απουσία συστηματικής μελέτης των αρχαίων δήμων, οι οποίοι, ως γνωστόν, αποτελούσαν λιγότερο ή περισσότερο αυτοδύναμες οικονομικές και πολιτικές μονάδες, καθώς και των μεταξύ τους σχέσεων. Δυστυχώς η έως τώρα έρευνά τους έγινε ως επί το πλείστον κατά τρόπο αποσπασματικό και αφορούσε κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα ή επικεντρωνόταν στην Αττική. Οι περιφερειακοί δήμοι του αρχαίου κόσμου παραμένουν ουσιαστικά μία terra incognita, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Είναι σαφές ότι μία έρευνα που θα φιλοδοξούσε να πραγματευθεί όλους τους δήμους του αρχαίου ελληνικού κόσμου θα ήταν γενικής μόνο φύσης. Κρίθηκε λοιπόν προτιμότερη η διεξοδική και συστηματική μελέτη ενός συγκεκριμένου παραδείγματος, από το οποίο θα είναι δυνατή η εξαγωγή γενικότερων συμπερασμάτων. Προκρίθηκε ο δήμος των Αλασαρνιτών, δηλαδή ο δεύτερος σε θρησκευτική σημασία από τους έξι, στους οποίους ήταν διαιρεμένη η αρχαία Κως, κυρίως για τους ακόλουθους λόγους:
1) Από επιγραφικά και ανασκαφικά στοιχεία προκύπτει ότι η αρχαία Αλάσαρνα τουλάχιστον κατά τον 2ο αιώνα π.Χ. αποτελούσε ένα σημαντικό αστικό κέντρο με χίλιους πολίτες, στους οποίους βεβαίως θα πρέπει να προστεθούν οι δούλοι και οι πάροικοι. Αδιάψευστοι μάρτυρες της διαχρονικής σημασίας του συγκεκριμένου δήμου αποτελούν το σημαντικό ιερό του Απόλλωνα Πυθαίου ή Πυθαέως, ο εκτεταμένος παλαιοχριστιανικός οικισμός (από τους ελάχιστους γνωστούς στον ελλαδικό χώρο), καθώς και οι τέσσερεις σύγχρονές του βασιλικές που έχουν έως τώρα έρθει στο φως.
2) Ο δήμος των Αλασαρνιτών μπορεί να αποτελέσει ένα παράδειγμα μελέτης της οικονομικής και πολιτικής σχέσης της περιφέρειας με το κέντρο, στη συγκεκριμένη περίπτωση η πόλη της Κω, τουλάχιστον από την κλασική έως και την παλαιοχριστιανική εποχή.
3) Από τις φιλολογικές μαρτυρίες, αλλά κυρίως από τα αρχαιολογικά ευρήματα προκύπτει ότι η Κως αποτέλεσε ένα σημαντικό διαμετακομιστικό και εξαγωγικό κέντρο στη διάρκεια μακρόχρονων περιόδων της αρχαιότητας. Το γεγονός αυτό φανερώνει ότι δεν αποτέλεσε μία περιοχή αποκομμένη από το ευρύτερο πολιτικό και οικονομικό γίγνεσθαι, αλλά ότι αντιθέτως βρισκόταν σε άμεση εξάρτηση από τα μεγάλα κέντρα του μεσογειακού χώρου. Τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν λοιπόν από την μελέτη του συγκεκριμένου δήμου, αντανακλούν τις ευρύτερες εξελίξεις στον αιγαιακό χώρο.
4) Η συστηματική μελέτη ενός αρχαίου δήμου είναι δυνατή μόνο μέσω του συνδυασμού πολλών ερευνητικών μεθόδων, για τις οποίες θα γίνει αναλυτικά λόγος παρακάτω. Αναγκαία προϋπόθεση αποτελεί η διεξαγωγή συστηματικής ανασκαφής, η στρωματογραφία της οποίας θα προσφέρει ένα αξιόπιστο σημείο αναφοράς για τα ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή. Από το 1985 και εξής διενεργείται συστηματική ανασκαφή στο χώρο της αρχαίας Αλάσαρνας από μέλη ΔΕΠ της κλασικής και βυζαντινής αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Αθηνών. Η ανάθεση της μελέτης ενός σημαντικού τμήματος των ευρημάτων σε μεταπτυχιακούς φοιτητές οδήγησε στην εξοικείωσή τους με τις τοπικές ιδιαιτερότητες του υλικού και προσφέρει ήδη στην ερευνητική ομάδα ένα ικανό αριθμό εξειδικευμένων ερευνητών.
Οι ερευνητικοί στόχοι του προγράμματος μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:
Συστηματική μελέτη των ευρημάτων από την περιοχή του δήμου των Αλασαρνιτών, ώστε να καθορισθεί η πολιτική και οικονομική εξέλιξή του. Εντοπισμός του οικισμού, των ιερών, των οχυρών θέσεων, των αγροικιών και των επαύλεων σε όλη την έκταση του δήμου, προσδιορισμός της σχέσης του με τον πρωτεύοντα δήμο της νήσου, καθώς και των εμπορικών του επαφών με τα σημαίνοντα κέντρα της Μεσογείου.
Διαχρονική μελέτη του φαινομένου της αστυφιλίας, της αντίστροφης τάσης καθώς και η ανάλυση των γενεσιουργών αιτίων τους.
Εξέταση των σημαντικότερων εκφάνσεων της κοινωνικής ζωής στο δήμο (ιεροί χώροι και τρόποι λατρείας, νεκροταφεία και ταφικές συνήθειες,).
Η έρευνα ακολουθεί τα εξής στάδια:
1) Επιφανειακή έρευνα. Επειδή ως γνωστόν η ανασκαφή είναι ένα χρονοβόρο και δαπανηρό μέσο, για τη μελέτη μίας εκτεταμένης περιοχής είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί αντ’ αυτής η επιφανειακή έρευνα. Έχουν ήδη διεξαχθεί τρεις περίοδοι επιφανειακής έρευνας (Σεπτέμβριος 2003, Ιούλιος 2004, Οκτώβριος 2004), βάσει της ακόλουθης μεθόδου: Η συνολική έκταση του αρχαίου δήμου των Αλασαρνιτών χωρίσθηκε σε τετράγωνα 100x100 μέτρων βάσει ενός νοητού καννάβου. Ο εντοπισμός τους στο χώρο, καθώς και ο προσδιορισμός των γεωγραφικών συντεταγμένων των αρχιτεκτονικών ευρημάτων έγινε επακριβώς με τη βοήθεια φορητών συσκευών γεωαναφοράς (GPS). Η επιφανειακή έρευνα είχε συστηματικό χαρακτήρα και διεξήχθη σε κάθε περίοδο από 2-3 ομάδες των πέντε ατόμων. Για στατιστικούς λόγους μετρήθηκε η κεραμική (με τη βοήθεια ειδικών μετρητών χειρός) σε κάθε νοητό τετράγωνο που ερευνήθηκε, ενώ συλλέχθηκαν τα πιο χαρακτηριστικά όστρακα. Επειδή η απόσταση μεταξύ των μελών της ομάδας, που βάδιζαν σταθερά σχηματίζοντας μία αλυσίδα, ήταν μικρή (20 μέτρα), μπόρεσαν να εντοπισθούν ακόμη και θέσεις κατοίκησης περιορισμένου εμβαδού, όπως λ.χ. μικρές αγροικίες. Έχει ήδη δημιουργηθεί ένας ψηφιακός χάρτης (σε κλίμακα 1:5000) του υπό μελέτην χώρου, ο οποίος θα λάβει προσεχώς τρισδιάστατη μορφή, ώστε να καταχωρούνται κατά περιόδους οι ευρεθείσες θέσεις. Τα ευρήματα έχουν ήδη καταγραφεί σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων, που πρόκειται να συνδεθεί με τον ψηφιακό χάρτη. Προβλέπεται μία προδημοσίευση των έως τώρα αποτελεσμάτων μέσα στο 2005 και η τελική δημοσίευση μέσα στο 2006. Προγραμματίζεται επίσης δημοσίευση στο διαδίκτυο της ψηφιακής βάσης δεδομένων από την επιφανειακή έρευνα, καθώς και του ψηφιακού χάρτη του δήμου των Αλασαρνιτών, ώστε όλα τα ευρήματα να καταστούν προσβάσιμα στους ερευνητές.
2) Ψηφιοποίηση των ευρημάτων από τις παλαιότερες περιόδους της πανεπιστημιακής ανασκαφής στην Καρδάμαινα. Σχεδιάζεται η δημιουργία μίας βάσης δεδομένων, όπου θα καταγραφούν κατά τρόπο συστηματικό όλα τα ευρήματα, κινητά και ακίνητα. Επίσης προβλέπεται η ψηφιοποίηση όλων των σχεδίων των τομών των προηγουμένων ανασκαφικών περιόδων και η σύνδεσή τους σε ένα συνολικό χάρτη. Στο τελικό στάδιο η βάση δεδομένων θα συνδεθεί με τον ψηφιακό χάρτη. Ένα μεγάλο τμήμα των ευρημάτων της πανεπιστημιακής ανασκαφής μελετάται ήδη (ελληνιστική και παλαιοχριστιανική κεραμική, γυάλινα αντικείμενα και λίθινα εργαλεία, αρχιτεκτονικά μέλη, γλυπτά και επιγραφές). Οι εργασίες ψηφιοποίησης, που έχουν προγραμματισθεί για τα έτη 2004-2005, θα επιταχύνουν τη μελέτη και θα αποτελέσουν ένα σημείο αναφοράς για το υλικό που προέρχεται εκτός του χώρου της ανασκαφής (από την επιφανειακή έρευνα ή τις ανασκαφές άλλων φορέων).
3) Μελέτη των ανασκαφικών, φιλολογικών και επιγραφικών μαρτυριών. Προβλέπεται η ολοκλήρωση της συστηματικής μελέτης των φιλολογικών μαρτυριών, καθώς και των επιγραφών που έχουν βρεθεί στο δήμο Αλασαρνιτών και δεν προέρχονται από την πανεπιστημιακή ανασκαφή. Θα μελετηθούν επίσης οι δημοσιεύσεις των ανασκαφών που διενεργήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, καθώς και το ακόμη αδημοσίευτο υλικό, όπου αυτό καταστεί δυνατό. Τα αποτελέσματα θα καταχωρηθούν στη βάση δεδομένων και στον ψηφιακό χάρτη της επιφανειακής έρευνας. Η συγκεκριμένη έρευνα προγραμματίζεται για το 2005 και αποσκοπεί στη συμπλήρωση του προς μελέτην υλικού.
4) Δημοσίευση των ευρημάτων. Η τελική δημοσίευση προβλέπεται για το 2006 και θα έχει τις ακόλουθες μορφές: Συγγραφή μονογραφιών για τα αποτελέσματα της επιφανειακής έρευνας και της μελέτης των λίθινων εργαλείων από την περιοχή του δήμου. Επίσης θα μελετηθεί η ελληνιστική και παλαιοχριστιανική κεραμική από την Αλάσαρνα. Έμφαση θα δοθεί στην εξακρίβωση και σκιαγράφηση των εμπορικών σχέσεων με τα μεγάλα κέντρα της Μεσογείου που προκύπτουν. Πρόκειται να εκδοθούν στη σειρά «Αλάσαρνα».
Προγραμματίζονται δύο πρόσθετες δράσεις, που δε θα χρηματοδοτηθούν από το ΕΠΕΑΕΚ:
1) Η συνέχιση της πανεπιστημιακής ανασκαφής στο χώρο του μεγάλου ιερού της αρχαίας Αλάσαρνας.
2) Η διαμόρφωση του χώρου της ανασκαφής, ώστε να καταστεί επισκέψιμος για το κοινό.
Δημοσιεύσεις της ερευνητικής ομάδας σχετικά με το κοινό έργο
- Γ.Αλευρά, Σ. Καλοπίση, Ν. Κούρου, Α. Λαιμού, Μ. Παναγιωτίδη, «Ανασκαφή στην Καρδάμαινα (Αρχαία Αλασάρνα) της Κω», Αρχαιολογική Εφημερίς 1985, Χρονικά, 1-18.
- Γ. Κοκκορού-Αλευρά, Σ. Καλοπίση-Βέρτη, Α. Λαιμού, Μ. Παναγιωτίδη, «Ανασκαφή στην Καρδάμαινα (Αρχαία Αλασάρνα) της Κω», Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 1986 (1990) 298-330.
- Γ.Κοκκορού-Αλευρά, Σ.Καλοπίση-Βέρτη, Α. Λαιμού, Μ. Παναγιωτίδη, «Ανασκαφή στην Καρδάμαινα (Αρχαία Αλασάρνα) της Κω», Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 1987 (1991) 325-355.
- Γ.Κοκκορού-Αλευρά, Σ.Καλοπίση-Βέρτη, Α.Λαιμού, Μ. Παναγιωτίδη, «Ανασκαφή στην Καρδάμαινα (Αρχαία Αλασάρνα) της Κω κατά τα έτη 1988-1990», Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 1990 (1993) 342-367.
- S. Kalopissi-Verti, «Kos tardoantica e bizantina nelle scoperte archeologiche, dal IV secolo al 1314», Corsi di cultura sull’arte ravennate e bizantina 38 (1991) 235-251.
- G. Kokkorou-Alevras, S. Kalopissi-Verti, M.Panayotidi, «Excavations at Kardamaina (Ancient Halasarna) in Kos », Αρχαιογνωσία 9 (1995-1996), Αθήνα 1998, 313-334.
- Γ. Κοκκορού-Αλευρά, Σ. Καλοπίση-Βέρτη, Μ. Παναγιωτίδη, «Ανασκαφή στην Καρδάμαινα (Αρχαία Αλασάρνα) της Κω», Κωακά 5 (1995) 141-184.
- Σ. Καλοπίση-Βέρτη, «Παλαιοχριστιανική λίθινη μήτρα κοσμημάτων από ανασκαφή στην Καρδάμαινα της Κω», Δελτίον της Χριστιανικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας, περ. Δ΄, τ. 20 (1998) 245-252.
- Γ. Κοκκορού-Αλευρά, “Πανεπιστημιακή ανασκαφή στο Ιερό του Απόλλωνα στην Καρδάμαινα (αρχαία Αλάσαρνα) της Κω: ένδεκα χρόνια ανασκαφικής έρευνας” Ιστορία- Τέχνη - Αρχαιολογία της Κω, Α΄ Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, Κως, 2-4 Μαΐου 1997, Αθήνα 2001, 91- 105.
- Β. Γεωργοπούλου, Κωακοί αμφορείς από την Καρδάμαινα (αρχαία Αλάσαρνα) της Κω, στο Ιστορία-Τέχνη-Αρχαιολογία της Κω, Ιστορία- Τέχνη - Αρχαιολογία της Κω, Α΄ Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, Κως, 2-4 Μαΐου 1997, Αθήνα 2001, 107-114.
- Σ. Καλοπίση-Βέρτη, M. Παναγιωτίδη, "Tαφικό συγκρότημα στον παλαιοχριστιανικό οικισμό της Aλασάρνας (σημερινής Kαρδάμαινας) στην Kω," Πρακτικά Διεθνούς Eπιστημονικού Συνεδρίου για την Iστορία - Tέχνη - Aρχαιολογία της Kω, Σειρά Δημοσιευμάτων περιοδικού “Aρχαιογνωσία”, Aθήνα 2001, 243-249.
- Ν. Ρουμελιώτης, «Παλαιοχριστιανικά λυχνάρια από την Αλασάρνα (σημ. Καρδάμαινα) της Κω», Ιστορία- Τέχνη - Αρχαιολογία της Κω, Α΄ Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, Κως, 2-4 Μαΐου 1997, Αθήνα 2001, 255-276.
- G. Kokkorou-Alevras, “Eine Erheninschrift der rõmischen Kaiserzeit aus dem Apolloheiligtum in Halasarna (Alt Kardamaina) auf Kos”, Τιμητικός τόμοw Ι. Α.Ostrowski, Studia Archaeologica, Κρακοβία 2001, 177-88.
- Γ. Κοκκορού-Αλευρά, New Epigraphical Evidence on the Cults of Ancient Halasarna in Cos. Πρακτικά του Week-end Seminar 11-14 May 2000, Dept of Archeology and Ancient History, Uppsala University, The Hellenistic Polis of Kos, State, Economy and Culture (υπό έκδοσιν).
- Γ. Κοκκορού–Αλευρά, Α. Λαιμού, Ε. Σημαντώνη–Μπουρνιά (Εκδ.), Ιστορία – Τέχνη – Αρχαιολογία της Κω, Α΄ Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο, Κως 2-4 Μαΐου 1997, Παν/μιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή, Σειρά Δημοσιευμάτων περιοδικού ‘Αρχαιογνωσία’, αρ. 1, Αθήνα 2001.
- Γ. Κοκκορού-Αλευρά, Ο “Ludwig Ross και οι Αρχαιότητες της Κω”. Ανακοίνωση στο Διεθνές Συνέδριο «Ο Λουδοβίκος Ρος στην Ελλάδα 1833-1843», Αθήνα 2-3 Οκτωβρίου 2002 (2004).
- Γ. Κοκκορού-Αλευρά – Γ. Δεληγιαννάκης, “Μία ενδιαφέρουσα λατρευτική κατασκευή μπροστά από το κτίριο Γ στο Ιερό του Απόλλωνα στην Καρδάμαινα (αρχαία Αλάσαρνα) της Κω”. Ανακοίνωση στο «Τέταρτο Επιστημονικό Συμπόσιο, Ανασκαφή και Έρευνα IV. Από το Ερευνητικό Έργο του Τομέα Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα 17 και 18 Απριλίου 2003 (2004).
- Γ. Κοκκορού-Αλευρά, «Αρχαία Αλάσαρνα Ι. Οι Επιγραφές» (2004).
Επικοινωνία
Για περαιτέρω πληροφορίες μπορείτε ευχαρίστως να επικοινωνήσετε μαζί μας.
Πρόσφατη ενημέρωση ιστοσελίδας: 04/03/05